Kalkulator ASPECTS: Ostry Udar Niedokrwienny
Oblicz wynik ASPECTS online. Złoty standard radiologiczny w neurologii do oceny rozległości udaru niedokrwiennego i kwalifikacji do trombolizy.
Skala ASPECTS: Radiologiczna Ocena Ostrego Udaru Niedokrwiennego
Opublikowana w 2000 roku przez grupę badawczą Alberta Stroke Program, skala ASPECTS (Alberta Stroke Program Early CT Score) stała się absolutnym Złotym Standardem (Gold Standard) w medycynie ratunkowej i neuroradiologii. Służy ona do topograficznej i ilościowej oceny rozległości wczesnych zmian niedokrwiennych w tomografii komputerowej (TK) głowy bez podania środka cieniującego. Skala ta została opracowana specjalnie dla pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym w rozległym obszarze unaczynienia tętnicy środkowej mózgu (MCA).
Jak działa obliczanie wyniku ASPECTS?
Zasada działania jest prosta, ale niezwykle skuteczna: wynik wyjściowy zawsze wynosi 10 punktów, co odpowiada całkowicie prawidłowemu obrazowi TK bez widocznych oznak niedokrwienia. Następnie neuroradiolog lub neurolog naczyniowy odejmuje 1 punkt za każdy wyodrębniony obszar anatomiczny MCA, w którym występują wczesne nieprawidłowości (takie jak ogniskowa hipodensja, obrzęk cytotoksyczny prowadzący do zatarcia bruzd korowych lub utrata zróżnicowania między korową istotą szarą a istotą białą). Te 10 regionów jest rozmieszczonych na dwóch poziomach przekrojów osiowych:
- Poziom zwojowy: Obejmuje jądro ogoniaste (C), jądro soczewkowate (L), torebkę wewnętrzną (IC), wyspę (I) oraz obszary korowe: przedni (M1), boczny (M2) i tylny (M3).
- Poziom nadzwojowy: Obejmuje obszary korowe położone bezpośrednio nad jądrami podstawy, na poziomie wieńca promienistego (M4, M5, M6).
Znaczenie Terapeutyczne (Tromboliza i Trombektomia)
Wynik ASPECTS jest kluczowym czynnikiem w podejmowaniu decyzji ratujących życie. Wysoki wynik (od 8 do 10) sugeruje małe ognisko niedokrwienne (ischemic core), co pozwala zidentyfikować pacjentów, którzy odniosą największe korzyści z terapii rekanalizacyjnej, czy to poprzez trombolizę dożylną (np. Alteplaza lub Tenekteplaza), czy trombektomię mechaniczną. Odwrotnie, wynik ≤ 7 (a w szczególności wynik < 6) wskazuje na rozległy zawał mózgu. Historycznie, tacy pacjenci byli ściśle wykluczani z protokołów reperfuzji ze względu na zaporowe ryzyko śmiertelnego ukrwotocznienia. Należy jednak zauważyć, że niedawne, wysokiej jakości badania kliniczne (takie jak SELECT2 i RESCUE-Japan) wykazały, że starannie wyselekcjonowani pacjenci z niskim wynikiem ASPECTS (od 3 do 5) nadal mogą odnieść znaczącą korzyść funkcjonalną z trombektomii mechanicznej.
Kliniczna Interpretacja Wyniku ASPECTS
| Wynik | Rozległość Zawału | Rokowanie i Działanie |
|---|---|---|
| 10 | Prawidłowe TK (Brak widocznego niedokrwienia) | Doskonały kandydat do reperfuzji |
| 8 - 9 | Minimalny zawał (Niewiele obszarów zajętych) | Dobre rokowanie przy leczeniu |
| 6 - 7 | Umiarkowany zawał (Wyraźne wczesne objawy) | Wymagana indywidualna ocena eksperta |
| 0 - 5 | Rozległy zawał (Duży rdzeń niedokrwienny) | Bardzo wysokie ryzyko krwotoku |
Referencje:
1. Barber PA, et al. Validity and reliability of a quantitative computed tomography score in predicting outcome of hyperacute stroke before thrombolytic therapy. ASPECTS Study Group. The Lancet. 2000.
[PubMed - NIH]
2. Powers WJ, et al. (AHA/ASA). Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update. Stroke. 2019.
[PubMed - AHA]
-
💡 W trosce o rzetelność naukową, jeśli zauważysz jakąkolwiek nieścisłość kliniczną lub techniczną, prosimy o poinformowanie nas.