Skala qSOFA (quick SOFA)
Szybka ocena ryzyka śmiertelności u dorosłych pacjentów z podejrzeniem zakażenia (Sepsis-3).
Skala qSOFA: Szybkie badanie przesiewowe sepsy
Skala qSOFA (quick Sepsis Related Organ Failure Assessment) została wprowadzona w 2016 roku podczas Trzeciego Międzynarodowego Konsensusu dotyczącego Definicji Sepsy i Wstrząsu Septycznego (Sepsis-3). Zaprojektowana do szybkiej identyfikacji dorosłych pacjentów z podejrzeniem infekcji, u których występuje wysokie ryzyko niekorzystnego rokowania (zwiększona śmiertelność wewnątrzszpitalna lub przedłużony pobyt na OIOM-ie). Zastępuje ona starszy model oparty na kryteriach SIRS.
Zalety i zastosowanie w praktyce klinicznej
Główną zaletą qSOFA jest jej prostota. W przeciwieństwie do pełnej skali SOFA, nie wymaga ona badań laboratoryjnych (badań krwi). Można ją obliczyć natychmiast przy łóżku pacjenta, na oddziale ratunkowym lub w warunkach przedszpitalnych, oceniając 3 proste parametry kliniczne:
- Neurologiczny: Jakakolwiek zmiana stanu świadomości (Glasgow < 15).
- Oddechowy: Tachypnoe (Częstość oddechów ≥ 22 oddechy/minutę).
- Hemodynamiczny: Hipotensja (Skurczowe ciśnienie krwi ≤ 100 mmHg).
Ostrzeżenie: Diagnoza vs Badanie Przesiewowe
Skala qSOFA nie jest narzędziem diagnostycznym dla sepsy, ale narzędziem przesiewowym rokowniczym. Dodatni wynik qSOFA (≥ 2) u zakażonego pacjenta powinien ostrzec lekarza o możliwej dysfunkcji narządowej (sepsie), co powinno skłonić do wzmożonego nadzoru, pełnej diagnostyki (mleczany, posiewy krwi) i obliczenia pełnej skali SOFA. Z drugiej strony ujemny wynik qSOFA nie wyklucza możliwości wystąpienia sepsy.
Interpretacja Kliniczna
| Wynik Całkowity | Rokowanie | Działanie Kliniczne |
|---|---|---|
| 0 - 1 | Nie wskazuje na sepsę | Kontynuuj standardową ocenę medyczną. |
| 2 - 3 | Wysokie ryzyko śmiertelności (Prawdopodobna sepsa) | Alarm medyczny. Ocena dysfunkcji narządowej (skala SOFA), pobranie posiewów, rozważenie OIOM. |
Referencje:
1. Singer M, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016.
[JAMA Network]
2. Seymour CW, et al. Assessment of Clinical Criteria for Sepsis: For the Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock. JAMA. 2016.
[JAMA Network]
-
💡 W trosce o rzetelność naukową, jeśli zauważysz jakąkolwiek nieścisłość kliniczną lub techniczną, prosimy o poinformowanie nas.